Loop jij risico?

Je kansen berekenen
Vitamine B12-tekort is iets heel anders dan de mazelen of een verstuikte enkel. Er zijn geen duidelijke symptomen als een rode uitslag of een gezwollen gewricht op basis waarvan jij (of je huisarts) direct kunt vaststellen wat er mis is. Bij B12-tekort is er alleen sprake van aanwijzingen en symptomen die in de richting van een mogelijke oorzaak wijzen en er zijn risicofactoren die een tekort aan deze vitamine waarschijnlijker maken. Om te weten of je B12-tekort hebt, moet je deze aanwijzingen en risicofactoren herkennen. Als je ze waarneemt, is je huisarts waarschuwen de volgende stap.

Hoe eerder er vitamine B12-tekort wordt vastgesteld, hoe groter de kans is dat je helemaal geneest.

Hoe weet je nu of je een risico op B12-deficiëntie loopt? Hieronder staat een checklist met risicofactoren en symptomen die we bij B12-deficiëntie dikwijls aantreffen, met punten die je eraan kunt toekennen. Om deze checklist gemakkelijker in het gebruik te maken, hebben we hem verdeeld in categorieën. Om het risico dat jij loopt vast te stellen, tel je de punten van alle categorieën bij elkaar op en vergelijk je de score met het overzichtje dat erna staat. Als je de vragen beantwoordt voor iemand die je dierbaar is, beantwoord ze dan precies zoals die persoon dat zou doen.


1. Neurologische symptomen
Als jij een van de hierna genoemde symptomen hebt, geef jezelf dan twee punten. Als je meer dan één hebt, geef jezelf dan nog een punt voor elk extra symptoom.

  • Heb je last van slapend, verdoofd of brandend gevoel in je voeten, handen, benen en/of armen?
  • Is bij jou de diagnose diabetes of perifere neuropathie gesteld?
  • Heb je last van verlies van kracht in je armen of benen?
  • Heb je last van duizeligheid of een licht gevoel in je hoofd?
  • Val je snel of val je regelmatig?
  • Heb jij of hebben anderen ongebruikelijke veranderingen opgemerkt in de manier waarop je je beweegt? Loop je bijvoorbeeld onhandig of met je voeten ver uit elkaar? Kost het je moeite om leesbaar te schrijven?
  • Merk je problemen op met je geheugen of met je denken? Kun je je bijvoorbeeld moeilijker namen of data herinneren, heb je moeite met getallen optellen, met je financiën bijhouden of met wisselgeld berekenen? Ben je af en toe verward of gedesoriënteerd? Heb je last van geheugenverlies of dementie?
  • Kost het je moeite om te voelen waar sommige delen van je lichaam zich bevinden als je er niet naar kijkt? Is het bijvoorbeeld moeilijk voor je om in het donker te lopen, omdat je dan je voeten niet kunt zien?
  • Lijkt het alsof je tastzin of je kleurgewaarwording is verstoord?
  • Heeft de arts je ooit gezegd dat je spastische spieren hebt (gebrek aan coördinatie en te veel samentrekking)?
  • Heb je een tremor?
  • Heb je last van incontinentie voor urine of ontlasting?
  • Ben je impotent?
  • Is je gezichtsveld beperkt, ben je slechtziend of zijn er afwijkingen gevonden bij een visuele evoked potential-test?

2. Psychiatrische symptomen
Als je een van de hierna genoemde symptomen hebt, geef jezelf dan twee punten. Als je er meer dan één van hebt, geef jezelf dan nog een punt voor elk extra symptoom.

  • Heb je opvallende veranderingen in je persoonlijkheid ondergaan? Zeggen vrienden bijvoorbeeld dat je jezelf niet meer bent, of merk je dat je prikkelbaarder bent dan normaal?
  • Ben je ongewoon apathisch of depressief, of is bij jou ooit de diagnose depressie (ook post-partumdepressie=postnataal) gesteld? Heb je ooit suïcidale gedachten gehad?
  • Heb je weleens last van hallucinaties of wanen?
  • Vertoon je weleens gewelddadig gedrag?
  • Is er bij jou ooit een psychose of een psychische aandoening vastgesteld, zoals schizofrenie of een bipolaire stoornis?
  • Merk je dat je meer wantrouwig en achterdochtig bent ten aanzien van wat anderen doen of van plan zijn?

3. Hematologische aanwijzingen (afwijkingen in het bloed)
Als je een van de hierna genoemde symptomen hebt, geef jezelf dan twee punten. Als je er meer dan één van hebt, geef jezelf dan nog een punt voor elk extra symptoom.

  • Heeft een arts je ooit verteld dat je rode bloedlichaampjes abnormaal groot zijn (macrocytose)?
  • Heeft een arts je ooit verteld dat je rode bloedlichaampjes abnormaal klein zijn of dat je ijzertekort of anemie door ijzertekort hebt?
  • Heeft een arts ooit tegen je gezegd dat je anemisch bent (een afwijkend bloedbeeld of te laag hemoglobinegehalte hebt)? Heb je te weinig bloedplaatjes of te weinig witte bloedlichaampjes?

4. Gastro-intestinale risicofactoren
Als je een van de hierna genoemde symptomen hebt, geef jezelf dan twee punten. Als je er meer dan één van hebt, geef jezelf dan nog een punt voor elk extra symptoom.

  • Is bij jou de diagnose ontsteking en/of afbraak van het maagslijmvlies gesteld (gastrische atrofie)?
  • Is bij jou een te geringe hoeveelheid maagzuur vastgesteld?
  • Lijd je aan gastritis?
  • Heb je last van maagzweren?
  • Is bij jou de diagnose gastro-oesofageale reflux gesteld?
  • Heb je diverticulose?
  • Is bij jou ooit de diagnose precancereuze gastro-intestinale tumoren of maag-darmkanker gesteld?
  • Heb je een gehele of gedeeltelijke maagverwijdering (gastrectomie), een maagomleiding in verband met overgewicht of een gehele of gedeeltelijke verwijdering van het ileum (laatste deel van de dunne darm) ondergaan?
  • Is bij jou de diagnose malabsorptiesyndroom gesteld (ziekte van Crohn, een inflammatoire darmziekte, prikkelbaredarmsyndroom of coeliakie [glutenenteropathie])?
  • Komt er pernicieuze anemie (een auto-immuunziekte) in je familie voor?
  • Is er een bacteriële overgroei in de dunne darm vastgesteld?
  • Heb je een lintworm of een maagdarmparasiet?

5. Algemene risicofactoren
Als een van de hierna genoemde risicofactoren op jou van toepassing is, geef jezelf dan één punt.

  • Ben je 60 jaar of ouder?
  • Heb je een schildklier- of een auto-immuunaandoening, bijvoorbeeld lupus, insuline-afhankelijke diabetes, reumatische artritis, Hashimoto’s thyreoïditis, ziekte van Graves, ziekte van Addison, vitiligo, hypogammaglobulinemie of agammaglobulinemie?
  • Heb je ooit kanker gehad? Heb je chemotherapie ondergaan of ben je bestraald?
  • Heb je ooit een operatie of tandartsbehandeling ondergaan waarbij N2O (Distikstof(mono)oxide/lachgas) is gebruikt?
  • Gebruik je lachgas als partydrug?
  • Ben je vegetariër of veganist, of volg je een macrobiotisch of rauwkostdieet?
  • Ben je alcohollist?
  • Gebruik je een van de volgende medicijnen: protonpompremmers tegen maagzuur (omeprazol [Prolosec], Nexium, Prevacid, Protonix), H2-blokkers tegen maagzuur (ranitidine [Zantac], Pepcid, Tagamet, Axid), metformine bij diabetes (Glucophage), anticonvulsiva bij krampen/stuipen (fenytoïne [Dilantin], fenobarbital, Mysoline), kaliumsupplementen, de anticonceptiepil, colchicine bij jicht, neomycine is antibioticum, methotrexaat is ontstekingsremmer, cholestyramine voor verlaging cholesterol (Questran), colestipol voor verlaging cholesterol (Colestid) of aminosalicylzuur bij darmontsteking?

6. Andere aanwijzingen of symptomen die verband houden met vitamine B12-tekort
Als een van de hierna genoemde risicofactoren op jou van toepassing is, geef jezelf dan één punt.

  • Heb je last van vermoeidheid, gebrek aan energie of verzwakking?
  • Heb je last van algehele zwakte?
  • Verlies je gewicht of heb je geen eetlust?
  • Heb je pijn op de borst, ben je kortademig bij inspanning (bijvoorbeeld bij het van je bed naar het toilet of de keuken lopen)?
  • Ben je ongewoon bleek, heeft je huid een grijze teint of heb je een gelige huidskleur?
  • Heb je een zere, ontstoken of bloedrode tong?
  • Heb je last van tinnitis (gepiep in de oren)?
  • Ben je een vrouw en heeft de dokter je ooit verteld dat je uitstrijkje afwijkende cellen bevat (cervicale dysplasie)?
  • Ben je onvruchtbaar?

Bepaal je score
Tel de punten bij elkaar op:

  • Bij minder dan 3 punten heb je een laag risico
  • Bij 3 tot 6 punten heb je een gemiddeld risico
  • Bij 7 punten of meer heb je een hoog risico

Heb je risico op B12-tekort, begin dan niet direct met het slikken van pillen, bespreek eerst je klachten met je huisarts en laat je bloed onderzoeken. Verdiep je in de materie.

(Blauwgeschreven tekst is toegevoegd door Mirjam)


Uit: Is het misschien vitamine B12-tekort?
Een Epidemie van misdiagnoses
Door Pacholok & Stuart


Of bekijk de klachtenlijst van de B12-kliniek.


| HOME | B12 | FILM | CONTACT |


Advertenties